BOTR
Yeni Üye
Avrupa Birliği (AB) Orta Doğu ve Afrika’dan ithalatı artırarak Rusya’dan petrol alımını bitirmeye çalışıyor.
AB, haziranda onayladığı 6. yaptırım paketi kapsamında Rusya’dan deniz yoluyla ham petrol ithalatını yıl sonuna kadar, petrol eserleri ithalatını ise 2023’ün birinci 2 ayı prestijiyle sonlandırma sonucu aldı. Bu karar, AB’nin Rusya’dan mevcut petrol ithalatının yüzde 90’ını kapsıyor.
Geçen yıl Rusya’dan 48 milyar euro kıymetinde ham petrol ve 23 milyar euroluk rafine petrol eserleri ithal eden AB’de, boru çizgisiyle ithalat yapan ülkeler için ambargo sonucunda süreksiz müddetle istisna uygulanacak. Bu ülkeler, aldıkları petrolü başka üye ülkelere yahut üçüncü taraflara satamayacak.
Coğrafi pozisyonundan kaynaklı zorluk sebebiyle Bulgaristan 2024’ün sonuna kadar Rusya’dan ham petrol ve petrol mamüllerini deniz yoluyla ithal edebilecek. Hırvatistan ise rafinerisinin çalışması için gerekli olan vakum gazı ithalatına 2023’ün sonuna kadar müsaade verecek.
Orta Doğu’dan ithalat günlük 600 bin varil arttı
Gerçek vakitli data takip şirketi Vortexa’nın Başekonomisti David Wech’in paylaştığı bilgilere göre, Avrupa 1-21 Ağustos periyodunda Rusya’dan deniz yoluyla günlük 1,1 milyon varil ham petrol ithal etti.
Bu ithalatın büyük kısmı Hollanda ve İtalya’ya giderken, Bulgaristan, Romanya ve Polonya da Rusya’dan günlük ham petrol ithalatını sürdürüyor. Öbür Avrupa ülkeleri ise Rusya’dan deniz yoluyla ham petrol alımını neredeyse büsbütün durdurdu. Kelam konusu ülkelerin savaş başlamadan evvel deniz yoluyla ithal ettiği ham petrol ölçüsü günlük 700 bin varil düzeyindeydi.
Avrupa’nın deniz yoluyla ham petrol ithalatında Rusya’nın hissesi savaş öncesine kıyasla yüzde 20’den yüzde 10’a, toplam petrol ithalatında ise yüzde 40’tan yüzde 25’e geriledi.
AB Rusya’ya bağımlılığını azaltmak için alternatif kaynak arayışında Afrika ve Orta Doğu başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerine yöneldi.
Afrika’dan AB’ye ham petrol ithalatı savaş öncesine göre 200 bin varil artışla günlük ortalama 2,6 milyon varile, Orta Doğu’dan ithalat 600 bin varil artışla günlük 1,4 milyon varile çıktı.
AB’nin ABD’den ham petrol ithalatı 140 bin varil artarak günlük 1,5 milyon varile, Güney Amerika’dan ithalatı 240 bin varil artışla günlük 600 bin varile yükseldi.
Rusya’dan ham petrol ithalatı ise mevcut durumda savaş öncesine nazaran yaklaşık 550 bin varil düşüşle günlük 1,1 milyon düzeyine geriledi. Öte yandan, AB’nin Kazakistan’dan ham petrol ithalatı da yaklaşık 140 bin varil düşüşle 800 bin varile indi.
“Dizelde Rusya’nın hissesi yüzde 50”
Vortexa Başekonomisti Wech, AB’nin Rusya’dan petrol ithalatı düşerken, Rus dizeline bağımlılığında ise artış olduğuna dikkati çekti.
Alternatif tedarikçiler göz önüne alındığında AB’nin ham petrolde Rusya’ya bağımlılığını azaltmasının gorece daha kolay olduğunu belirten Wech, “Dizel ithalatında ise durum farklı. AB’nin ithal ettiği dizelde Rusya’nın hissesi yüzde 50. ABD, Orta Doğu ve Hindistan üzere öteki tedarikçilerden ithalatı artırmak da sıkıntı. Tüm bu piyasalar aslına bakarsan rekor düzeyde dizel üretiyor ve ihraç ediyor. Bu bölgelerdeki talep de Avrupa’ya gönderilecek hacimleri sınırlıyor. Avrupa’nın Rusya’da dizel bağımlılığını azaltmasının tek yolu, Rus dizelinin Latin Amerika, Afrika ve Orta Doğu’ya gitmesi ve bu biçimdece başka pazarlarda ortaya çıkacak dizel arzının Avrupa’ya yönelmesi olabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
AB’nin Rusya’dan dizel ithalatı savaş öncesindeki yıllık ortalama düzeyine bakılırsa 200 bin varil artışla 700 bin varile yaklaştı. Bu artış, AB’nin yaptırımlar kapsamında Rusya’dan dizel ithalatını sonlandırıp sonlandıramayacağı konusundaki soru işaretlerini artırıyor. Rekor düzeye ulaşan dizel meblağları, dizelin doğal gazı ikame için kullanılmasıyla artan talep ve global rafineri sistemindeki kısıtların Avrupa’nın Rusya’dan dizel ithalatını sonlandırma tarafındaki kararlılığını nasıl etkileyeceği merak ediliyor.
“Fiyatlar etkilenecek”
Londra merkezli petrol data şirketi OilX’in Kıdemli Analisti Neil Crosby, ağustosta Rusya’dan OECD Avrupa ülkelerine ihracatın aylık bazda arttığını ama bu ölçünün ocak ayındaki düzeye bakılırsa 500 bin varil düşük olduğunu söylemiş oldu.
Bu durumun Avrupa ülkeleri içindeki bölgesel farklılıkları “maskelediğini” aktaran Crosby, şunları kaydetti:
“Kuzeybatı Avrupa ülkeleri yavaş bir biçimde Rus petrolünü devreden çıkarırken, kimi Akdeniz ülkelerinin ithalatında şu anda artış var. OECD Avrupa’ya ve bilhassa kuzeybatı Avrupa ülkelerine deniz yoluyla giden ham petrolün büyük kısmı, yaptırımlar kapsamında anlaşıldığı üzere devreden çıkacak. Drujba sınırının bilhassa kuzey kısmında da akışın büyük ölçüde azaltılması gerekiyor. Petrol mamüllerindeki ambargo tarihi ise ham petrolden birkaç ay daha sonra geliyor lakin şu an için Avrupa’nın kararlılığında bir değişiklik yok. Bu da ticaretin giderek daha fazla azalması manasına geliyor. Rus ham petrolünü devreden çıkarma süreci ilerledikçe ve ambargo tarihi yaklaştıkça, 2022 sonu ve 2023 başlarında, petrol meblağlarında oynaklık gorebiliriz. Sonuç olarak belirli ölçüde Rus petrolü piyasadan çıkacak ve bunun da fiyatlara kaçınılmaz biçimde tesiri olacaktır.”
Crosby, öte yandan, AB’nin Avrupalı şirketlerin üçüncü ülkelere petrol taşımak maksadıyla Rus kuruluşlarla ticaret yapmasına müsaade vermek için son yaptırım paketinde kimi sözleri değiştirdiğini belirterek, bu durumun daha evvel kestirim edilenden çok Rus petrolünün global piyasada kalmasına müsaade verebileceğini kelamlarına ekledi.
AB, haziranda onayladığı 6. yaptırım paketi kapsamında Rusya’dan deniz yoluyla ham petrol ithalatını yıl sonuna kadar, petrol eserleri ithalatını ise 2023’ün birinci 2 ayı prestijiyle sonlandırma sonucu aldı. Bu karar, AB’nin Rusya’dan mevcut petrol ithalatının yüzde 90’ını kapsıyor.
Geçen yıl Rusya’dan 48 milyar euro kıymetinde ham petrol ve 23 milyar euroluk rafine petrol eserleri ithal eden AB’de, boru çizgisiyle ithalat yapan ülkeler için ambargo sonucunda süreksiz müddetle istisna uygulanacak. Bu ülkeler, aldıkları petrolü başka üye ülkelere yahut üçüncü taraflara satamayacak.
Coğrafi pozisyonundan kaynaklı zorluk sebebiyle Bulgaristan 2024’ün sonuna kadar Rusya’dan ham petrol ve petrol mamüllerini deniz yoluyla ithal edebilecek. Hırvatistan ise rafinerisinin çalışması için gerekli olan vakum gazı ithalatına 2023’ün sonuna kadar müsaade verecek.
Orta Doğu’dan ithalat günlük 600 bin varil arttı
Gerçek vakitli data takip şirketi Vortexa’nın Başekonomisti David Wech’in paylaştığı bilgilere göre, Avrupa 1-21 Ağustos periyodunda Rusya’dan deniz yoluyla günlük 1,1 milyon varil ham petrol ithal etti.
Bu ithalatın büyük kısmı Hollanda ve İtalya’ya giderken, Bulgaristan, Romanya ve Polonya da Rusya’dan günlük ham petrol ithalatını sürdürüyor. Öbür Avrupa ülkeleri ise Rusya’dan deniz yoluyla ham petrol alımını neredeyse büsbütün durdurdu. Kelam konusu ülkelerin savaş başlamadan evvel deniz yoluyla ithal ettiği ham petrol ölçüsü günlük 700 bin varil düzeyindeydi.
Avrupa’nın deniz yoluyla ham petrol ithalatında Rusya’nın hissesi savaş öncesine kıyasla yüzde 20’den yüzde 10’a, toplam petrol ithalatında ise yüzde 40’tan yüzde 25’e geriledi.
AB Rusya’ya bağımlılığını azaltmak için alternatif kaynak arayışında Afrika ve Orta Doğu başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerine yöneldi.
Afrika’dan AB’ye ham petrol ithalatı savaş öncesine göre 200 bin varil artışla günlük ortalama 2,6 milyon varile, Orta Doğu’dan ithalat 600 bin varil artışla günlük 1,4 milyon varile çıktı.
AB’nin ABD’den ham petrol ithalatı 140 bin varil artarak günlük 1,5 milyon varile, Güney Amerika’dan ithalatı 240 bin varil artışla günlük 600 bin varile yükseldi.
Rusya’dan ham petrol ithalatı ise mevcut durumda savaş öncesine nazaran yaklaşık 550 bin varil düşüşle günlük 1,1 milyon düzeyine geriledi. Öte yandan, AB’nin Kazakistan’dan ham petrol ithalatı da yaklaşık 140 bin varil düşüşle 800 bin varile indi.
“Dizelde Rusya’nın hissesi yüzde 50”
Vortexa Başekonomisti Wech, AB’nin Rusya’dan petrol ithalatı düşerken, Rus dizeline bağımlılığında ise artış olduğuna dikkati çekti.
Alternatif tedarikçiler göz önüne alındığında AB’nin ham petrolde Rusya’ya bağımlılığını azaltmasının gorece daha kolay olduğunu belirten Wech, “Dizel ithalatında ise durum farklı. AB’nin ithal ettiği dizelde Rusya’nın hissesi yüzde 50. ABD, Orta Doğu ve Hindistan üzere öteki tedarikçilerden ithalatı artırmak da sıkıntı. Tüm bu piyasalar aslına bakarsan rekor düzeyde dizel üretiyor ve ihraç ediyor. Bu bölgelerdeki talep de Avrupa’ya gönderilecek hacimleri sınırlıyor. Avrupa’nın Rusya’da dizel bağımlılığını azaltmasının tek yolu, Rus dizelinin Latin Amerika, Afrika ve Orta Doğu’ya gitmesi ve bu biçimdece başka pazarlarda ortaya çıkacak dizel arzının Avrupa’ya yönelmesi olabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
AB’nin Rusya’dan dizel ithalatı savaş öncesindeki yıllık ortalama düzeyine bakılırsa 200 bin varil artışla 700 bin varile yaklaştı. Bu artış, AB’nin yaptırımlar kapsamında Rusya’dan dizel ithalatını sonlandırıp sonlandıramayacağı konusundaki soru işaretlerini artırıyor. Rekor düzeye ulaşan dizel meblağları, dizelin doğal gazı ikame için kullanılmasıyla artan talep ve global rafineri sistemindeki kısıtların Avrupa’nın Rusya’dan dizel ithalatını sonlandırma tarafındaki kararlılığını nasıl etkileyeceği merak ediliyor.
“Fiyatlar etkilenecek”
Londra merkezli petrol data şirketi OilX’in Kıdemli Analisti Neil Crosby, ağustosta Rusya’dan OECD Avrupa ülkelerine ihracatın aylık bazda arttığını ama bu ölçünün ocak ayındaki düzeye bakılırsa 500 bin varil düşük olduğunu söylemiş oldu.
Bu durumun Avrupa ülkeleri içindeki bölgesel farklılıkları “maskelediğini” aktaran Crosby, şunları kaydetti:
“Kuzeybatı Avrupa ülkeleri yavaş bir biçimde Rus petrolünü devreden çıkarırken, kimi Akdeniz ülkelerinin ithalatında şu anda artış var. OECD Avrupa’ya ve bilhassa kuzeybatı Avrupa ülkelerine deniz yoluyla giden ham petrolün büyük kısmı, yaptırımlar kapsamında anlaşıldığı üzere devreden çıkacak. Drujba sınırının bilhassa kuzey kısmında da akışın büyük ölçüde azaltılması gerekiyor. Petrol mamüllerindeki ambargo tarihi ise ham petrolden birkaç ay daha sonra geliyor lakin şu an için Avrupa’nın kararlılığında bir değişiklik yok. Bu da ticaretin giderek daha fazla azalması manasına geliyor. Rus ham petrolünü devreden çıkarma süreci ilerledikçe ve ambargo tarihi yaklaştıkça, 2022 sonu ve 2023 başlarında, petrol meblağlarında oynaklık gorebiliriz. Sonuç olarak belirli ölçüde Rus petrolü piyasadan çıkacak ve bunun da fiyatlara kaçınılmaz biçimde tesiri olacaktır.”
Crosby, öte yandan, AB’nin Avrupalı şirketlerin üçüncü ülkelere petrol taşımak maksadıyla Rus kuruluşlarla ticaret yapmasına müsaade vermek için son yaptırım paketinde kimi sözleri değiştirdiğini belirterek, bu durumun daha evvel kestirim edilenden çok Rus petrolünün global piyasada kalmasına müsaade verebileceğini kelamlarına ekledi.